กล้องดูดาวต่อมือถือ รุ่นไหนดี เลือกให้ตรงทั้งถ่ายภาพและช่วยหาดาว

ค้นหาชุดที่ตรงกับวิธีใช้มือถือของคุณ

Official StoreCelestron (Thailand) OfficialCelestron Travel Scope 70 DX with Smartphone Adapterเช็กโปรล่าสุด ↗

Yb2APEXEL APL-F002X 360-degree Telescope Phone Adapterเช็กโปรล่าสุด ↗

Indexed Thai retailerGosky Smartphone Adapter for 32-68mm Eyepiecesเช็กโปรล่าสุด ↗

คำว่าเชื่อมมือถือมีอยู่สามแบบ

ตัวเลือกอาหารควบคุมน้ำหนักสำหรับเทียบก่อนสั่งซื้อ

Official StoreCelestron (Thailand) OfficialCelestron Travel Scope 70 DX with Smartphone Adapterเช็กโปรล่าสุด ↗

Yb2APEXEL APL-F002X 360-degree Telescope Phone Adapterเช็กโปรล่าสุด ↗

Indexed Thai retailerGosky Smartphone Adapter for 32-68mm Eyepiecesเช็กโปรล่าสุด ↗

แบบแรกคือเอากล้องของโทรศัพท์ไปจ่อหลังเลนส์ใกล้ตา วิธีนี้เรียกว่า afocal imaging โทรศัพท์ไม่ได้ควบคุมกล้องดูดาว แต่รับภาพที่ออกจากเลนส์ใกล้ตา อะแดปเตอร์มีหน้าที่ตรึงโทรศัพท์ให้เลนส์กล้องมือถืออยู่ตรงกับวงภาพ ถ้าจัดแกนไม่ตรงจะเห็นขอบดำหรือวงภาพขาด แม้กล้องดูดาวจะโฟกัสดีแล้วก็ตาม

แบบที่สองคือให้โทรศัพท์ช่วยนำทาง กล้องตระกูล StarSense Explorer ใช้กล้องในโทรศัพท์วิเคราะห์รูปแบบดาวและบอกทิศทางให้ผู้ใช้ขยับท่อกล้องตามลูกศร จุดเด่นคือช่วยหาวัตถุ แต่ภาพสุดท้ายยังดูผ่านเลนส์ใกล้ตาเป็นหลัก การเห็นแท่นวางมือถือบนท่อจึงไม่ควรถูกตีความว่าเป็นแท่นถ่ายรูปเสมอไป

แบบที่สามคือมือถือควบคุมเมาท์ผ่านแอปหรือเครือข่ายไร้สาย ซึ่งเป็นระบบอีกกลุ่มหนึ่งและต้องตรวจความเข้ากันได้ของเมาท์ แอป และแหล่งจ่ายไฟ บทความนี้เน้นสองแบบแรกเพราะตรงกับชุดเริ่มต้นที่คนมักค้นหามากที่สุด

ตารางเลือกจากภาพที่อยากได้และวิธีใช้งาน

เพื่อนๆ ควรเริ่มจากฉากใช้งานจริงก่อนดูชื่อรุ่น ตารางนี้แยกหน้าที่ของมือถือออกจากคุณสมบัติทางแสง เพื่อไม่ให้ซื้อผิดประเภท

Travel Scope 70 DX เด่นตรงพกง่ายและให้ของเริ่มต้นมาค่อนข้างครบ

Travel Scope 70 DX เป็นกล้องหักเหแสงหน้ากล้อง 70 มิลลิเมตร ทางยาวโฟกัส 400 มิลลิเมตร ใช้เมาท์ Alt-Az แบบหมุนขึ้นลงและซ้ายขวา ชุดตามหน้าผู้ผลิตระบุเลนส์ใกล้ตา 20 และ 10 มิลลิเมตร เลนส์ Barlow สองเท่า ฟิลเตอร์ดวงจันทร์ กล้องเล็ง อะแดปเตอร์มือถือ รีโมตชัตเตอร์ Bluetooth และกระเป๋า

ลักษณะนี้เหมาะกับคนที่อยากหยิบออกไปดูดวงจันทร์ ดูวิวธรรมชาติ หรือเริ่มถ่ายภาพสว่างๆ ผ่านมือถือโดยไม่ต้องตามซื้อชิ้นหลักหลายรายการ ทางยาวโฟกัสสั้นให้มุมมองกว้างกว่า จึงเล็งวัตถุได้ง่ายและพกสะดวก แต่เมื่อเพิ่มกำลังขยาย ความสั่นจากขาตั้งและการแตะหน้าจอจะเห็นชัด รีโมตชัตเตอร์ที่มากับชุดจึงมีประโยชน์จริง ไม่ใช่ของแถมไว้เติมรายการ

ข้อจำกัดสำคัญคือความพกง่ายต้องแลกกับความนิ่งของระบบ ผู้ใช้ไม่ควรคาดหวังภาพกาแล็กซีสีสดแบบภาพที่ผ่านการซ้อนเฟรมจากชุดเริ่มต้นนี้ สำหรับคืนแรกให้ฝึกกับดวงจันทร์ เลนส์ใกล้ตากำลังต่ำ และตั้งเวลาถ่ายหรือใช้รีโมตก่อน เมื่อจัดศูนย์ได้จึงค่อยลองดาวเคราะห์สว่าง

AstroMaster LT 70AZ เหมาะกับการดูจากจุดประจำมากกว่า

AstroMaster LT 70AZ รุ่นที่มากับอะแดปเตอร์มือถือและรีโมต Bluetooth เป็นกล้องหักเหแสงหน้ากล้อง 70 มิลลิเมตรเช่นกัน แต่มีทางยาวโฟกัส 700 มิลลิเมตรและอัตราส่วนโฟกัส f/10 หน้าผู้ผลิตระบุเลนส์ใกล้ตา 20 และ 10 มิลลิเมตร กล้องเล็งแบบจุดแดง เส้นทแยงภาพตั้ง และขาตั้งปรับความสูงได้

ทางยาวโฟกัสที่มากกว่าทำให้ได้กำลังขยายสูงกว่าด้วยเลนส์ใกล้ตาตัวเดียวกัน จึงเข้าทางคนที่อยากส่องรายละเอียดดวงจันทร์และลองดูดาวเคราะห์สว่างจากบ้าน แต่ท่อยาวกว่าและไม่ใช่ชุดแบกเป้แบบ Travel Scope การเล็งและติดตามด้วยมือยังต้องฝึก เพราะวัตถุบนฟ้าจะค่อยๆ เคลื่อนออกจากวงภาพตามการหมุนของโลก

รุ่นนี้น่าเลือกเมื่อพื้นที่เก็บไม่ใช่ปัญหาและยอมตั้งกล้องอย่างเป็นกิจวัตร สิ่งที่ต้องตรวจในประกาศสินค้าจริงคือรหัสชุด เพราะ AstroMaster LT 70AZ มีหน้ารุ่นที่ระบุอะแดปเตอร์และรีโมตโดยเฉพาะ ชื่อพื้นฐานคล้ายกันไม่ได้รับประกันว่าอุปกรณ์มือถือจะอยู่ในกล่องทุกแพ็ก

StarSense Explorer LT 70AZ ชนะเรื่องช่วยหาเป้าหมาย

StarSense Explorer LT 70AZ ใช้โทรศัพท์ร่วมกับแท่น StarSense และแอปเพื่อช่วยระบุตำแหน่งกล้องบนท้องฟ้า หลังปรับแนวโทรศัพท์กับระบบแล้ว แอปจะเสนอวัตถุที่มองเห็นได้และแสดงลูกศรให้ขยับกล้องไปหาเป้าหมาย ประโยชน์ของมันจึงอยู่ที่การลดเวลาหาดาว ไม่ใช่การเพิ่มคุณภาพเซ็นเซอร์กล้องมือถือ

จุดนี้เหมาะกับมือใหม่ที่มักเลิกเล่นเพราะหาอะไรไม่เจอนอกจากดวงจันทร์ อย่างไรก็ตาม ฟังก์ชันชี้เป้าต้องใช้รหัสปลดล็อกที่มากับกล้อง StarSense Explorer และควรตรวจรุ่นโทรศัพท์กับระบบปฏิบัติการตามรายการล่าสุดของผู้ผลิตก่อนซื้อ ถ้าเป้าหมายหลักคือถ่ายรูปผ่านเลนส์ใกล้ตา ต้องเช็กเพิ่มว่าชุดนั้นมีอะแดปเตอร์ถ่ายภาพหรือรองรับอุปกรณ์เสริมใด ไม่ควรสรุปจากคำว่า smartphone app-enabled เพียงอย่างเดียว

NexYZ เหมาะกับคนที่มีกล้องอยู่แล้วแต่จัดวงภาพยาก

NexYZ เป็นอะแดปเตอร์มือถือแบบปรับสามแกน การหมุนแกน X และ Y ช่วยเลื่อนเลนส์โทรศัพท์ให้ตรงศูนย์ ส่วนแกน Z ช่วยปรับระยะห่างจากเลนส์ใกล้ตาเพื่อลดขอบดำ ผู้ผลิตระบุว่ายึดกับเลนส์ใกล้ตาที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกประมาณ 35 ถึง 60 มิลลิเมตร และใช้กับเลนส์ใกล้ตากล้องดูดาวขนาด 1.25 หรือ 2 นิ้วได้หลายแบบ

นี่เป็นทางเลือกที่ดีเมื่อคุณภาพภาพจากกล้องเดิมพอใจแล้ว แต่ตัวหนีบแกนเดียวทำให้หาแนวกล้องยาก การปรับสามแกนสะดวกกว่าตอนเปลี่ยนเลนส์มือถือหรือเปลี่ยนเลนส์ใกล้ตา แต่ตัวอะแดปเตอร์มีน้ำหนักและแรงงัด จึงต้องดูว่าชุดโฟกัสและขาตั้งรับน้ำหนักได้โดยไม่ไหลหรือสั่น ถ้ามือถือหนา เคสใหญ่ หรือมีกล้องหลายเลนส์ ควรเช็กเครื่องมือ compatibility ของผู้ผลิตและเผื่อว่าต้องถอดเคส

ตารางเทียบตัวเลือกที่ควรใส่ตะกร้าจริง

ตารางถัดไปไม่ได้ตัดสินว่ารุ่นไหนดีที่สุดในทุกบ้าน แต่ช่วยจับคู่จุดแข็งกับงานที่ตั้งใจทำ โดยราคาและของในแพ็กต้องให้ระบบสินค้าและหน้าร้านจริงตรวจอีกครั้ง

สเปกที่สำคัญกว่าตัวเลขขยายใหญ่ๆ

หน้ากล้องหรือ aperture เป็นตัวกำหนดความสามารถในการรับแสงและแยกรายละเอียด ยิ่งหน้ากล้องใหญ่ยิ่งเห็นวัตถุจางได้ดีขึ้นภายใต้เงื่อนไขอื่นใกล้เคียงกัน ส่วนทางยาวโฟกัสสัมพันธ์กับกำลังขยายและมุมมอง กล้องทางยาวโฟกัสมากให้กำลังขยายสูงกว่ากับเลนส์ใกล้ตาเดียวกัน แต่กรอบภาพแคบลงและตามวัตถุยากขึ้น

กำลังขยายคำนวณจากทางยาวโฟกัสของกล้องหารด้วยทางยาวโฟกัสของเลนส์ใกล้ตา จึงไม่มีเลขเดียวที่บอกคุณภาพกล้องได้ การเร่งกำลังขยายเกินความสามารถของหน้ากล้องและสภาพอากาศจะได้ภาพใหญ่แต่นุ่ม มืด และสั่น สำหรับมือถือ ความนิ่ง การจัดศูนย์ และการควบคุมแสงมักทำให้ภาพดีขึ้นกว่าการรีบใส่เลนส์กำลังสูง

เมาท์ก็สำคัญพอๆ กับท่อกล้อง เพราะโทรศัพท์เพิ่มน้ำหนักไว้ปลายชุดโฟกัส ลองดูว่าขาตั้งล็อกแล้วกล้องยังค่อยๆ ก้มไหม ปุ่มโฟกัสหมุนแล้วภาพเด้งนานแค่ไหน และสามารถขยับตามวัตถุอย่างละเอียดหรือไม่ กล้องที่สเปกดูแรงแต่เมาท์สั่นจะทำให้การถ่ายผ่านมือถือหงุดหงิดกว่ากล้องเล็กที่นิ่ง

ทดลองคืนนี้ให้รู้ว่าชุดเข้ากับมือถือหรือไม่

เริ่มจากตั้งกล้องกลางวันไปยังวัตถุไกลที่ไม่ใช่ดวงอาทิตย์ ใส่เลนส์ใกล้ตากำลังต่ำ โฟกัสด้วยตาให้คม แล้วค่อยติดอะแดปเตอร์ ปิดเลนส์มือถือที่ไม่ใช้หรือเลือกเลนส์หลักในแอปกล้อง จากนั้นเลื่อนโทรศัพท์จนวงภาพอยู่กลางจอและค่อยปรับระยะห่างเพื่อลดขอบดำ

ตอนกลางคืนให้เริ่มที่ดวงจันทร์เพราะสว่างและหาได้ง่าย ล็อกโฟกัสกับลดค่าแสงจนพื้นผิวไม่ขาวล้น ใช้ตัวตั้งเวลาหรือรีโมตเพื่อหลีกเลี่ยงแรงสั่นจากนิ้ว ถ้าเป็นเมาท์มือให้วางดวงจันทร์ค่อนไปด้านหนึ่งของเฟรมแล้วปล่อยให้เคลื่อนเข้ากลาง ภาพวิดีโอสั้นหลายช่วงมักให้โอกาสเลือกเฟรมคมได้มากกว่าการกดภาพเดียวแบบรีบๆ

แหล่งคำแนะนำของ Celestron ระบุว่าวิธีถ่ายผ่านอะแดปเตอร์เหมาะกับดวงจันทร์ ดาวเคราะห์สว่าง และวัตถุภาคพื้นดินมากกว่าเซ็นเซอร์โทรศัพท์ที่ต้องรับแสงจางมากๆ กาแล็กซีและเนบิวลาจึงไม่ใช่เป้าหมายที่ควรใช้ตัดสินคืนแรก หากอยากถ่ายทางช้างเผือก โทรศัพท์บนขาตั้งที่รองรับโหมดกลางคืนอาจตรงงานกว่าการจ่อผ่านเลนส์ใกล้ตา

เช็กรายการในกล่องก่อนจ่ายเงิน

ชื่อรุ่นเดียวกันอาจมีแพ็กเกจต่างกันตามตลาดและช่วงเวลา จึงควรเทียบรหัสสินค้าและรายการอุปกรณ์ทีละชิ้น ชุดถ่ายผ่านมือถือควรมีท่อกล้อง เมาท์กับขาตั้ง เลนส์ใกล้ตากำลังต่ำอย่างน้อยหนึ่งชิ้น กล้องเล็ง อะแดปเตอร์มือถือ และคู่มือ รีโมตชัตเตอร์มีประโยชน์แต่ใช้ตัวตั้งเวลาของโทรศัพท์แทนได้

อย่าลืมวัดความกว้างและความหนาของโทรศัพท์รวมส่วนกล้องนูน วัดเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของเลนส์ใกล้ตา ไม่ใช่แค่ขนาดกระบอก 1.25 นิ้ว และตรวจว่าปุ่มหนีบไม่กดปุ่มข้างเครื่อง ผู้ใช้โทรศัพท์หลายเลนส์ควรทดลองว่าแอปจะสลับเลนส์เองหรือไม่ เพราะการสลับกะทันหันทำให้วงภาพหลุดจากแนวที่ตั้งไว้

เรื่องอายุและการดูแลที่ไม่ควรมองข้าม

หน้าผลิตภัณฑ์ที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้ไม่ได้กำหนดช่วงอายุผู้ใช้เป็นตัวเลข จึงไม่ควรแต่งอายุขั้นต่ำขึ้นมาแทน เด็กที่สนใจดาราศาสตร์สามารถเรียนรู้กับผู้ใหญ่ได้ แต่ผู้ดูแลควรรับผิดชอบการกางขาตั้ง การขันล็อก การติดโทรศัพท์ และการเคลื่อนกล้องในที่มืด สายสะพาย เคส และขาตั้งที่ยื่นออกมาเป็นจุดสะดุดได้ง่าย

กฎสำคัญที่สุดคือห้ามเล็งดวงอาทิตย์ด้วยกล้องดูดาว กล้องส่องทางไกล หรือกล้องมือถือที่ต่อกับระบบเลนส์ หากไม่มีฟิลเตอร์สุริยะเฉพาะทางที่ยึดแน่นด้านหน้าช่องรับแสง NASA เตือนว่าแสงที่รวมผ่านอุปกรณ์ออปติกทำให้บาดเจ็บรุนแรงต่อดวงตาได้ทันที แว่นดูสุริยุปราคาแบบสวมตาไม่ใช่ของที่เอาไปวางหลังเลนส์ใกล้ตาแทนฟิลเตอร์หน้ากล้อง

รุ่นไหนดีในประโยคสุดท้าย

ถ้าต้องการชุดเดียวพกออกทริปและเริ่มถ่ายดวงจันทร์ Travel Scope 70 DX เป็นคำตอบที่สมดุล ถ้าตั้งกล้องที่บ้านและให้ความสำคัญกับทางยาวโฟกัสสำหรับวัตถุสว่าง AstroMaster LT 70AZ ชุดที่ระบุอะแดปเตอร์กับรีโมตตรงกว่า ถ้าอุปสรรคคือหาดาวไม่เจอ StarSense Explorer LT 70AZ ตอบโจทย์การนำทาง แต่ต้องแยกเรื่องการถ่ายภาพออกมาตรวจ และถ้ามีกล้องดีอยู่แล้ว NexYZ ช่วยแก้ปัญหาจัดแนวมือถือได้ตรงจุดที่สุด

แอดรินรินอยากให้เลือกจากภารกิจแรกที่ทำได้จริง ไม่ใช่ภาพโฆษณาที่ไกลเกินชุดเริ่มต้น คืนแรกที่ได้ภาพหลุมบนดวงจันทร์คมๆ จากมือถือของตัวเองมีค่ากว่าตัวเลขขยายสูงมากที่ใช้งานจริงไม่ได้ และเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีพอให้รู้ว่าควรอัปเกรดหน้ากล้อง เมาท์ หรืออุปกรณ์ถ่ายภาพในลำดับถัดไป